wimic agh

W dniu 16 września 2009r. odbyło się uroczyste posiedzenie Senatu AGH poświęcone nadaniu godności Honorowego Profesora AGH Profesorowi Stanisławowi Mrowecowi emerytowanemu profesorowi Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH.

Tytuł Profesora Honorowego Akademii Górniczo-Hutniczej jest najwyższym wyróżnieniem przyznawanym czynnym lub emerytowanym pracownikom Uczelni, wybitnym uczonym, twórcom techniki oraz innym osobom zasłużonym dla Akademii Górniczo-Hutniczej. Zaszczytny tytuł Profesora Honorowego AGH, przyznany po raz pierwszy przez naszą Uczelnię, otrzymał Profesor Stanisław Mrowec za wybitne osiągnięcia w dziedzinie fizykochemii ciała stałego oraz istotny wkład w rozwój Wydziału i Uczelni.

Na uroczystość przybyli liczni goście m.in. przyjaciele Pana Profesora Stanisława Mroweca, przedstawiciele świata nauki, władz miasta, szkół wyższych i przemysłu.

JM Rektor AGH prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś w swoim przemówieniu podkreślił, że tytuł Profesora Honorowego AGH zostanie nadany naukowcowi o światowej renomie, człowiekowi, którego wkład w rozwój Akademii Górniczo-Hutniczej określić można tylko jednym słowem: bezcenny. Dodał także, że znamiennym jest fakt, iż pierwszym wyróżnieniem tej rangi w historii AGH odznaczona będzie postać, której mądrością i szlachetnością obdarzyć by można co najmniej kilka biografii. Przypomniał także, że Profesor Mrowec całą swoją karierę związał z Akademią Górniczo-Hutniczą w Krakowie, stając się jednym z najjaśniejszych przykładów prawdziwego Mistrza dla kolejnych pokoleń naukowców.

Dziekan Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Prof. dr hab. inż. Jan Chłopek w swoim wystąpieniu przedstawił sylwetkę naukową Laureata powołując się m.in. na recenzję Profesora Adolfa Maciejnego z Politechniki Śląskiej. Dziekan Chłopek przedstawił osiągnięcia Naukowe Laureata, Jego działanośc na rzecz Wydziału, środowiska naukowego i podkreślił, że przytoczone przez niego fakty ani nie opisują w pełni, ani nie wyczerpują działalności Pana Profesora Mroweca dla swojej Uczelni, a Jego zasługi dla rozwoju AGH są trudne do przecenienia. Dziekan Chłopek poinformował również, że jest to szczególny zaszczyt, iż pierwszy tytuł Honorowego Profesora AGH został przyznany Profesorowi Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki - wielkiemu światowemu autorytetowi naukowemu w osobie Profesora Stanisława Mroweca.

Promotor Prof. dr hab. inż. Marek Danielewski, w swojej laudacji przybliżył życie, najważniejsze osiągnięcia naukowe Honorowego Profesora oraz ich znaczenie dla rozwoju nauki. Dodał, że Pan Profesor Stanisław Mrowec jest od lat powszechnie uznawanym autorytetem w świecie naukowym związanym z fizykochemią ciała stałego i inżynierią materiałową i posiada imponujący dorobek naukowy, za co był wielokrotnie nagradzany w Kraju oraz przez gremia międzynarodowe. Podkreślił, że Prof. S. Mrowec wniósł i nadal ?mimo formalnego przejścia w stan spoczynku- wnosi do rozwoju AGH, krakowskiego i ogólnopolskiego środowiska akademickiego oraz naukowo-badawczego wielki wkład. Zaznaczył ponadto, że Jego działalność nie zamykała i nie zamyka się w wymiarze badawczym. Jest On twórcą kierunku i grupy badawczej, określanej w społeczności międzynarodowej ?Szkołą krakowską? działającej według najbardziej klasycznego wzorca: ?mistrz ? uczniowie?, a także Instytutu Inżynierii Materiałowej, jako jednostki strukturalnej Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH. Przynależność do kierowanej przez Niego grupy oznacza uznanie i dobrą pozycję w świecie nauki.

Życiorys naukowy Honorowego Profesora AGH Stanisława Mroweca

Urodzony w Krakowie 29 lipca 1928 roku. W listopadzie 1942-go roku został wywieziony w głąb Rzeszy Niemieckiej na roboty przymusowe, gdzie przebywał do końca wojny. Szkołę średnią ukończył na kursach dla dorosłych w roku 1947-mym, a studia wyższe na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego w roku 1952-gim. Od tego czasu pracował nieprzerwanie, aż do emerytury, w Akademii Górniczo-Hutniczej, kolejno w charakterze asystenta (1952-53), starszego asystenta (1953-56), adiunkta (1956-59), docenta (1959-69), profesora nadzwyczajnego (1969-73) i profesora zwyczajnego (1973-2001). Po przejściu na emeryturę prowadzi nadal, w ramach prac zleconych, wykłady dla studentów i doktorantów oraz badania naukowe wraz ze swoimi wychowankami.

Od początku kariery akademickiej Jego działalność badawcza koncentrowała się na dwóch, ściśle ze sobą związanych nurtach nauki o materiałach i inżynierii materiałowej: (a) mechanizmie wysokotemperaturowej korozji metali i rozwijaniu teorii tych zjawisk oraz projektowaniu nowych materiałów żaroodpornych; (b) strukturze i termodynamice defektów oraz własnościach transportowych tlenków i siarczków tworzących zgorzeliny na metalach i stopach. W obrębie tej problematyki doktoryzował się w roku 1958-mym i habilitował w roku 1962-gim. Członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk wybrany został w roku 1976-tym, a członkiem rzeczywistym PAN w roku1986-tym. Wreszcie, w roku 1990-tym wybrany został członkiem czynnym (rzeczywistym) Polskiej Akademii Umiejętności.

W latach 1968-73 pełnił kolejno obowiązki prodziekana i dziekana Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH, a w latach 1971-1991 obowiązki dyrektora stworzonego przez siebie Instytutu Inżynierii Materiałowej na tym Wydziale. Po reorganizacji Uczelni w roku 1991-szym i wyodrębnieniu z tego Instytutu Katedry Fizykochemii Ciała Stałego kierował tą Katedrą aż do emerytury.

W ramach stworzonej przez siebie grupy badawczej, określanej w międzynarodowej literaturze naukowej nazwą ?szkoły krakowskiej? wychował 24 doktorów, z których 8-miu posiada tytuł naukowy profesora a dalszych czterech stopień doktora habilitowanego. Dorobek naukowy laureata obejmuje z górą 400 publikacji, z których 250 ogłoszonych zostało w czasopismach zagranicznych o cyrkulacji międzynarodowej, dalszych 80 w materiałach konferencji międzynarodowych (w tym 15 referatów plenarnych), zaś pozostałe prace opublikowane zostały w języku polskim w czasopismach krajowych. Prócz tego jest autorem 8-miu książek (monografii), z zakresu teorii korozji gazowej metali i projektowania nowoczesnych materiałów żaroodpornych oraz teorii dyfuzji w ciałach stałych. Trzy spośród tych opracowań wydanych zostało w językach angielskim i rosyjskim, kolejno na zamówienie National Bureau of Standards w Waszyngtonie (?Gas Corrosion of Metals?, 1978; ?An Introduction to the Theory of Metal Oxidation?, 1982; ? Modern Scaling Resistant Materials? 1983, oraz na zamówienie Wydawnictwa Mir w Moskwie ?Gazowaja Korozja Mietałłow? 1981 i ?Żarostoikoje Materiały? 1983. Kolejna, czwarta monografia wydana została w Amsterdamie na zamówienie Wydawnictwa Elsevier,? Defects and Diffusion in Solids?, 1980.

Był organizatorem, lub współorganizatorem szeregu konferencji międzynarodowych oraz jest członkiem Rad Redakcyjnych pięciu następujących czasopism międzynarodowych :Journal of the Oxidation of Metals; Solid State Ionics; Journal of the Inorganic and Solid State Chemistry; Journal of High Temperature Materials and Processes, oraz Annales de Chimie, Science des Materiaux.

Osiągnięcia naukowe Profesora S. Mroweca były wielokrotnie nagradzane w Kraju i zagranicą. Między innymi w roku 1967-ym uzyskał nagrodę Państwowej Rady ds. Pokojowego Wykorzystania Energii Jądrowej, za cykl ?pionierskich prac przy użyciu promieniotwórczych izotopów. W roku 1973-cim otrzymał najwyższą nagrodę im. Marii Skłodowskiej-Curie Polskiej Akademii Nauk za opracowanie teorii powstawania wielowarstwowych zgorzelin na metalach i w roku 1996-tym nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe. Z kolei, w roku 1996-tym otrzymał najwyższą nagrodę, jaką może uzyskać uczony pracujący w dziedzinie nauki o korozji metali, nagrodę Ulicka R. Evansa za: Outstanding Work in the Field of Corrosion, nadaną przez międzynarodowy Instytut Korozji w Wielkiej Brytanii i w tym samym roku uhonorowany został członkostwem tego Instytutu (Honorary Fellow of the Institute of Corrosion). W roku 1993-cim uzyskał również nagrodę American Association for the Advancement of Science Award i w reszcie, w roku 2003-cim został zaszczycony doktoratem honoris causa przez jeden z dwóch największych uniwersytetów francuskich, Universite de Bourgogne. Na zakończenie należy wspomnieć, że z Science Citation Index wynika, iż do chwili obecnej prace Jego są już ponad 3000 razy cytowane w literaturze światowej. Z rankingu polskich uczonych, przeprowadzonego 3 lata temu przez PAN (załącznik) wynika, że ostre kryteria tego rankingu spełniało wówczas 241 polskich uczonych, a Profesor Mrowec znalazł się na 5-tym miejscu jako drugi w dziedzinie inżynierii materiałowej po profesorze Zenonie Mrozie z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN.

 

Przemówienie Dziekana Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Prof. Jana Chłopka

 

Magnificencjo, Wysoki Senacie, Wielce Szanowny Profesorze Honorowy,

Dostojni Goście, Szanowni Państwo,

 

Przypadł mi wielki zaszczyt, w imieniu Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, występowania w roli wnioskodawcy o przyznanie Profesorowi Stanisławowi Mrowecowi tytułu ?Profesora honorowego Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie?. Zaszczyt to dla mnie szczególny ponieważ jest to pierwszy przypadek nadania takiego wyróżnienia przez naszą uczelnię i dotyczy on Profesora naszego Wydziału, wielkiego światowego autorytetu naukowego. Jego dorobek i jego dokonania są tak duże, że podczas dyskusji na Senacie zastanawiano się, czy poziom tego wniosku nie będzie barierą dla następnych. Gdyby spróbować najkrócej przedstawić osiągnięcia Profesora Stanisława Mroweca, to można by je ująć w trzech głównych obszarach. Są one związane z działalnością naukową i wybitnym dorobkiem publikacyjnym, z kreowaniem szkoły naukowej z rzeszą własnych wychowanków, w tym z tytułami profesorów oraz z aktywną działalnością na rzecz utworzenia kierunku Inżynieria Materiałowa w Polsce, a następnie wprowadzenie go na Wydziale. Bycie twórcą to nie tylko tworzenie dla siebie, ale to przede wszystkim szukanie odbiorców swoich dokonań. Wszechstronne osiągnięcia Profesora Mroweca znalazły swoje ujście w licznych monografiach i czasopismach, w wykładach, w wystąpieniach na konferencjach krajowych i międzynarodowych, w zgłoszonych i wdrożonych patentach międzynarodowych.

Jak pisze w swojej recenzji Profesor Adolf Maciejny z Politechniki Śląskiej: ?Charakterystyczną cechą naukowej sylwetki Profesora Mroweca jest wybitna umiejętność łączenia specjalistycznych badań poznawczych z opracowaniem podstaw projektowania i wytwarzania stopów i powłok o niekonwencjonalnych właściwościach użytkowych i nowych możliwościach technicznych zastosowań? Zespolenie wiedzy i warsztatu naukowego z zakresu fizykochemii i nauki o korozji metali oraz inżynierii materiałowej, jak również trafny dobór ośrodka współpracy naukowej (Prof. Hashimoto z Tohoku University) umożliwiło Profesorowi Mrowecowi dokonanie pionierskiego odkrycia w światowej nauce polegającego na opracowaniu koncepcji, zaprojektowaniu i dokonaniu szczegółowej charakterystyki właściwości nowego materiału powłokowego odpornego zarówno na atak siarki jak i tlenu w wysokich temperaturach.?

Profesor S. Mrowec całą swoją działalność związał z Akademią Górniczo-Hutniczą i Wydziałem Inżynierii Materiałowej i Ceramiki. Przeszedł wszystkie szczeble kariery naukowej. Po przejściu na emeryturę prowadzi nadal wykłady dla studentów i doktorantów oraz badania naukowe wraz ze swoimi wychowankami. W latach 1968-73 pełnił kolejno obowiązki Prodziekana i Dziekana Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH, a w latach 1971-1991 funkcję dyrektora Instytutu Inżynierii Materiałowej na tym Wydziale. Po reorganizacji Uczelni w roku 1991-szym i powstaniu w ramach Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedry Fizykochemii Ciała Stałego kierował nią aż do przejścia na emeryturę. W 1976 roku został wybrany członkiem korespondentem, a w 1986 roku ? członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. W roku 1990 został wybrany członkiem czynnym (rzeczywistym) Polskiej Akademii Umiejętności. Niewątpliwie dzisiejsza silna pozycja naukowa Wydziału w kraju i zagranicą w dużej mierze jest zasługą profesora Mroweca.

Do licznej grupy wychowanków Prof. S. Mroweca należy 24 doktorów, z których ośmiu posiada tytuł naukowy profesora, a czterech stopień doktora habilitowanego. Jego dorobek naukowy obejmuje z górą 400 publikacji, z których ponad 250 ogłoszonych zostało w czasopismach zagranicznych o cyrkulacji międzynarodowej, dalszych 80 w materiałach konferencji międzynarodowych (w tym 15 referatów plenarnych), zaś pozostałe prace opublikowane zostały w języku polskim w czasopismach krajowych. Ponadto, jest autorem 8-miu książek o charakterze monografii), z zakresu teorii korozji gazowej metali i projektowania nowoczesnych materiałów żaroodpornych oraz teorii dyfuzji w ciałach stałych. Trzy spośród tych opracowań wydanych zostało w językach angielskim i rosyjskim.

Prof. S. Mrowec był organizatorem lub współorganizatorem szeregu konferencji międzynarodowych oraz członkiem Rad Redakcyjnych pięciu następujących czasopism międzynarodowych: Journal of the Oxidation of Metals; Solid State Ionics; Journal of the Inorganic and Solid State Chemistry; Journal of High Temperature Materials and Processes, oraz Annales de Chimie, Science des Materiaux.

Spośród wielu otrzymanych przez Prof. S. Mroweca nagród, na szczególne uznanie zasługują: (1) nagroda Państwowej Rady ds. Pokojowego Wykorzystania Energii Jądrowej, za cykl pionierskich prac przy użyciu promieniotwórczych izotopów (1963); (2) nagroda im. Marii Skłodowskiej-Curie Polskiej Akademii Nauk (najwyższa nagroda tej Instytucji) za opracowanie teorii powstawania wielowarstwowych zgorzelin na metalach (1973); (3) nagroda Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe (1996); (4) nagroda American Association for the Advancement of Science Award (1993); (5) najwyższa nagroda, jaką może uzyskać uczony pracujący w dziedzinie nauki o korozji metali, czyli nagroda Ulicka R. Evansa za Outstanding Work in the Field of Corrosion, nadana mu przez międzynarodowy Instytut Korozji w Wielkiej Brytanii i w tym samym roku uhonorowany został członkostwem tego Instytutu (Honorary Fellow of the Institute of Corrosion) (1996); (6) doktorat honoris causa nadany przez jeden z dwóch największych uniwersytetów francuskich, Universite de Bourgogne (2003). Ponadto, warto podkreślić, że z Science Citation Index wynika, iż do chwili obecnej prace Prof. S. Mroweca były już ponad 3000 razy cytowane w literaturze światowej. Z rankingu polskich uczonych, przeprowadzonego dla lat 1965-2001 przez PAN wynika, że Prof. S. Mrowec nie tylko znalazł się wśród naukowców, którzy spełnili ostre kryteria tego rankingu (ponad 1000 cytowań i co najmniej jedna publikacja cytowana ponad 100 razy), ale zajął w nim bardzo wysokie, piąte miejsce.

Na podkreślenie zasługuje także fakt uzyskania przez Prof. S. Mroweca w 2001 tytułu laureata Nagrody Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa za wybitne osiągnięcia w dziedzinie inżynierii materiałowej i zasługi w kształceniu kadry naukowej oraz godne reprezentowanie nauki krakowskiej w Polsce poza jej granicami.

Przez cały okres kierowania Instytutem Inżynierii Materiałowej oraz Katedrą Fizykochemii Ciała Stałego Prof. S. Mrowec dbał o wszechstronny rozwój kadry naukowej, czego ważnym elementem było wykorzystywanie swojego autorytetu i swoich kontaktów do umożliwiania kolejnym pokoleniom młodych naukowców odbywania naukowych staży w najlepszych ośrodkach zagranicznych. Można ?bez cienia przesady- stwierdzić, że rekomendacja Prof. Mroweca otwierała drzwi praktycznie wszystkich ośrodków i laboratoriów badawczych na świecie. Ponadto, prowadzenie badań w aktualnie istotnych obszarach fizykochemii ciała stałego i inżynierii materiałowej zapewniało możliwość realizacji krajowych programów i projektów badawczych oraz uczestnictwo w projektach realizowanych w ramach współpracy międzynarodowej.

Przytoczone wyżej fakty ani nie opisują w pełni, ani wyczerpują działalności Pana Profesora Stanisława Mroweca dla swojej Uczelni. Jego zasługi dla rozwoju AGH są trudne do przecenienia, zarówno w wymiarze krajowym jak i międzynarodowym. Występując przez cały okres swojej owocnej działalności w środowisku naukowym jako przedstawiciel AGH przydawał naszej Uczelni blasku i przyczyniał się do osiągania konkretnych korzyści w postaci podnoszenia poziomu kadry naukowej i dydaktycznej oraz prowadzenia prac badawczych znajdujących uznanie na arenie międzynarodowej. Pan Prof. S. Mrowec ? bez wątpienia klasyczny ?mistrz-nauczyciel? dla kolejnych pokoleń, dzisiaj już samodzielnych naukowców ? jest godzien posiadania zaszczytnego tytułu ?Profesora honorowego Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie?, o uznanie czego Rada i Dziekan Wydziału Inżynierii Materiałowej AGH wnieśli do Senatu AGH w roku osiemdziesiątych urodzin Profesora. Wniosek ten został wsparty opiniami Wydziału Inżynierii Materiałowej i Metalurgii Politechniki Śląskiej oraz Wydziału Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej AGH.

 

Galeria zdjęć