wimic agh

W dniu 15 stycznia br. ukazał się wywiad, jaki udzielił Dziekan Prof. Jan Chłopek dla Dziennika Polskiego. Pełną treść wywiadu zamieszczamy poniżej.

WIMiC ? spojrzenie w przyszłość

Rozmowa z prof. JANEM CHŁOPKIEM, dziekanem Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Akademii Górniczo-Hutniczej.

- Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki AGH jest jedynym tego typu wydziałem w kraju.

- Jesteśmy wydziałem o profilu chemiczno-technologiczno-materiałowym, którego podstawę stanowią chemia oraz inżynieria materiałowa. Taka podstawa otwiera szerokie możliwości w zakresie nowych technologii materiałowych. Specyfiką wydziału są głównie materiały i technologie ceramiczne, obejmujące także materiały budowlane i szkło oraz specjalne zaawansowane materiały ceramiczne. Ta pierwsza grupa materiałów jest ściśle powiązana z wielkoprzemysłowymi technologiami materiałowymi obejmującymi przemysł materiałów wiążących i betonów, ceramiki budowlanej, szlachetnej, płytkowej, sanitarnej, elektrotechnicznej, ogniotrwałej i szkła. Druga grupa dotyczy materiałów funkcjonalnych, głównie kompozytów przeznaczonych m.in. dla elektroniki, energetyki, medycyny. Specyfika ceramiczna nie ogranicza naszych zainteresowań tylko do materiałów nieorganiczno-niemetalicznych, ale obejmuje także materiały metaliczne, które pokrywane warstwami ceramicznymi mogą mieć znacznie wyższą odporność na korozję, szczególnie wysokotemperaturową, a także polimery, które mogą być stosowane w technologiach materiałów budowlanych i ceramicznych, oraz do otrzymywania kompozytów polimerowych wzmacnianych włóknami węglowymi i szklanymi. Prowadzi się również prace nad biozgodnymi kompozytami polimerowo-ceramicznymi, które mogą być wykorzystane w medycynie jako podłoża dla inżynierii tkankowej oraz elementy zespalające. Nasz wydział plasuje się w pierwszej trójce rankingu międzywydziałowego AGH w zakresie rozwoju kadry (wzrostu liczby samodzielnych pracowników naukowych), liczby projektów badawczych, liczby publikacji (jedna z najwyższych na uczelni) oraz przychodów z działalności naukowo-badawczej (również jeden z najwyższych na uczelni).

- Zakres prowadzonych przez waszych pracowników badań jest bardzo szeroki.

- Żeby sprecyzować obszary działalności wydziału można posłużyć się jego nazwą. Inżynieria materiałowa jest dyscypliną naukową, także kierunkiem kształcenia, ale przede wszystkim sposobem podejścia do materiałów. Z jednej strony obejmuje naukę o materiałach (Materials Science), która bada zależności pomiędzy budową i właściwościami materiałów, z drugiej inżynierię (Materials Engineering), która zajmuje się bardziej problemami otrzymywania, modyfikacją składu chemicznego, struktury i mikrostruktury. Przy takim spojrzeniu na inżynierię materiałową można powiedzieć, że cały wydział niezależnie od tego, czy są to technologie przemysłowe jak: technologia materiałów budowlanych, ceramika, szkło, czy technologie specjalne, uprawia tą dyscyplinę. Dzisiaj najbardziej intensywny rozwój dotyczy materiałów wielofazowych: w metalach są to stopy, w polimerach - kopolimery i kompozyty, w ceramice ? złożone układy wieloskładnikowe. Drugi człon nazwy wydziału wiąże się z szeroko rozumianymi materiałami ceramicznymi. Czas najwyższy aby przełamać stereotypy ograniczające to pojęcie do ceramiki użytkowej dnia codziennego, a więc płytkowej, szlachetnej, sanitarnej itp. W obszar ten wpisują się również materiały budowlane oraz szkło, w których stosuje się coraz bardziej nowoczesne technologie. Nowe tworzywa ceramiczne to przede wszystkim materiały oparte o tlenki, węgliki, azotki, dzięki którym zostało pokonanych wiele barier materiałowych i dzięki którym mogą rozwijać się takie nowoczesne dziedziny jak elektronika (półprzewodniki, nadprzewodniki, dielektryki, materiały magnetyczne), energetyka, w tym odnawialne źródła energii (ogniwa paliwowe), medycyna (bioceramika i kompozyty polimerowo-ceramiczne jako implanty i podłoża dla inżynierii tkankowej), przemysł zbrojeniowy, lotniczy, kosmiczny (warstwy ablacyjne, kompozyty itp.). Tymi wszystkimi zagadnieniami zajmuje się nasz wydział, jest to jego wyraźną specyfiką i wyróżnia go w kraju wśród jednostek materiałowych. Ważną cechą wydziału jest także profil chemiczny. Jesteśmy jedynym w kraju wydziałem, który ma tak silne podstawy chemiczne i jest to głównie chemia aplikacyjna. Nasza aktywność skierowana jest głównie na procesy otrzymywania, na technologie, w tym nano- i mikrotechnologie. Profil ten przyciąga na nasz wydział studentów z innych kierunków chemicznych uniwersyteckich i politechnicznych, gdzie dominuje chemia teoretyczna.

- Spośród jakich kierunków i specjalności mogą wybierać studenci

- Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki prowadzi kształcenie na dwóch kierunkach: technologia chemiczna i inżynieria materiałowa. Pierwszy z tych kierunków odpowiada tradycyjnemu profilowi wydziału surowcowo-technologicznemu. Kształcenie dotyczy szeroko rozumianych tworzyw ceramicznych obejmujących ceramikę budowlaną, szlachetną, ogniotrwałą i techniczną, materiały wiążące i betony, materiały izolacyjne, a także szkło i emalie. Oprócz specjalności związanych z tymi technologiami, w ramach kierunku funkcjonują także specjalności związane z analityką i kontrolą jakości oraz materiałami dla ochrony i kształtowania środowiska. Podejście takie czyni wydział kompletnym w zakresie technologii materiałowych, gdyż oprócz kształcenia w zakresie podstaw technologii przygotowuje się również studentów z metod badań, projektowania komputerowego, jak i uwzględnia się problemy ekologiczne. Drugi kierunek, inżynieria materiałowa, odpowiada technologii materiałów wysoko przetworzonych. Obecnie kształcimy na nim w następujących specjalnościach: materiały dla elektroniki, materiały ceramiczne, biomateriały i kompozyty oraz ochrona przed korozją. Jesteśmy dobrze przygotowani kadrowo do prowadzenia działalności dydaktycznej i naukowej. Aktualnie mamy 42 samodzielnych pracowników naukowych oraz 90 osób na stanowisku adiunkta i asystenta. Wydział należy do I najwyższej kategorii jednostek naukowych według oceny parametrycznej dokonanej przez Komisję Badań na Rzecz Rozwoju Gospodarki działającą przy Radzie Nauki. Ponadto nasz kierunek, inżynieria materiałowa, został wyróżniony przez Państwową Komisję Akredytacyjną

- Jak radzą sobie na rynku pracy wasi absolwenci?

- Muszę powiedzieć, że istnieje duże zapotrzebowanie na naszych inżynierów, zwłaszcza absolwentów specjalności technologicznych. Znajdują oni zatrudnienie w zakładach produkujących ceramikę, szkło i materiały budowlane. Nasi absolwenci, którzy ukończyli kierunek inżynieria materiałowa mogą pracować praktycznie w każdej dziedzinie przemysłu związanej z materiałami. Są bardzo uniwersalnie wykształceni i łatwo mogą opanować podstawy każdej technologii materiałowej. Niektórzy trafiają do instytucji związanych z medycyną, inni znajdują zatrudnienie w energetyce, jeszcze inni trafiają do przemysłu metalowego, elektroniki itp. Z przekonaniem mogę stwierdzić, że nasi inżynierowie mogą pracować w każdej dziedzinie przemysłu i gospodarki. W zakresie dydaktyki i badań naukowych współpracujemy z wieloma krajami, natomiast współpraca z uczelniami z Niemiec, Francji i Finlandii, daje możliwość uzyskania przez naszych absolwentów tzw. podwójnych dyplomów: AGH i uczelni zagranicznej. Nie trzeba dodawać, że ułatwia to znacznie poruszanie się po międzynarodowym rynku pracy. Mamy podpisane około 20 umów w ramach programu Erasmus. Najważniejszą konsekwencją profilu technologicznego Wydziału dla działalności dydaktycznej jest konieczność posiadania dobrze i nowocześnie wyposażonych laboratoriów oraz możliwość odbywania staży przemysłowych. Podstawy chemiczne, podejście bazujące na nauce o materiałach, duży udział zajęć projektowych i laboratoryjnych oraz możliwość odbywania staży krajowych i zagranicznych to największe atuty Wydziału zapewniające elastyczność i uniwersalność kształcenia, łatwe dostosowywanie się do rynku pracy oraz możliwość wyboru ścieżki rozwoju od naukowej do przemysłowej.

- Jakie są plany władz wydziału związane z jego rozwojem i modernizacją?

- Ze względu na profil Wydziału i jego duży potencjał kadrowy możemy samodzielnie kształcić specjalistów dla wcześniej wymienionych branż, ale także wchodzić we wspólne studia międzywydziałowe i międzykierunkowe poczynając od budownictwa, przez medycynę, kierunki artystyczne, kończąc na energetyce. Już teraz jesteśmy mocno zaangażowani w inżynierię biomedyczną, a wydział był jednym z założycieli tego kierunku w AGH. Chcemy też poszerzyć nasze zainteresowanie nanomateriałami oraz szerzej wejść w obszary związane z renowacją zabytków i ochroną środowiska (utylizacja odpadów). Prowadzimy rozmowy także z uczelniami kształcącymi w obszarze sztuki dotyczące ceramiki artystycznej. Myślimy o uruchomieniu międzyuczelnianych studiów z tej dziedziny. Inna ciekawa propozycja to stworzenie tzw. makrokierunku ?Ceramika?. Jakiś czas temu ukazało się rozporządzenie ministra pozwalające powoływać makrokierunki. Z połączenia inżynierii materiałowej z technologią chemiczną może powstać makrokierunek ?Ceramika?, do uruchomienia którego jesteśmy już praktycznie przygotowani. Nowe specjalności, które chcemy otworzyć, uruchamiane będą od razu w języku angielskim. Będą z nich mogli zatem skorzystać studenci zagraniczni lub nasi, chcący studiować w języku angielskim.

- A co z rozbudową bazy lokalowej?

- Udało nam się uzyskać środki z Programu Operacyjnego ?Infrastruktura i Środowisko? na budowę nowego skrzydła pawilonu B-6 przeznaczonego wyłącznie na cele dydaktyczne. Stało się tak dzięki staraniom byłego Ministra Edukacji Narodowej prof. Mirosława Handke. Nowa baza dydaktyczna zostanie przeznaczona głównie na studia drugiego i trzeciego stopnia, czyli studia magisterskie i doktoranckie. Powstaną tam sale wykładowe, wiele laboratoriów i sal seminaryjnych. Chciałbym, aby w tej kadencji władz wydziału położyć duży nacisk na budowę nowych i modernizację istniejących laboratoriów. Wydaje się, że najbardziej efektywne będzie skoncentrowanie dostępnych środków na jednym celu i konsekwentne doprowadzenie go do końca. Niemniej ważne od budowy nowych sal jest ich wyposażanie w nowoczesny sprzęt. W tej dziedzinie od dwóch lat intensywnie współpracujemy z przemysłem. Dzięki temu udało się nam zdobyć wyposażenie komputerowe i audiowizualne dla kilku sal i laboratoriów. Współpraca z przemysłem jest w ogóle naszym atutem. Obejmuje ona trzy główne obszary: współpracę badawczą prowadząca do innowacyjnych rozwiązań technologicznych, organizację praktyk i staży przemysłowych (jesteśmy wydziałem technologicznym, więc staże są niezmiernie ważne), oraz kształtowanie rynku pracy. Pozwala to na dokładne rozpoznanie rynku pracy i oczekiwań pracodawców, i tym samym na precyzyjne określenie sylwetki absolwenta i wymagań dotyczących jego wiedzy i umiejętności.

 

Rozmawiał: PAWEŁ STACHNIK