wimic agh

Profesor dr hab. inż. Leszek Stoch był absolwentem Wydziału Ceramicznego, który ukończył w roku 1955 uzyskując stopień magistra inżyniera chemika ? ceramika, specjalność technologia szkła. Działalność naukową i dydaktyczną rozpoczął jednak wcześniej, już w roku 1951, podejmując jako student pracę na stanowisku zastępcy asystenta w Katedrze Surowców Ceramicznych, kierowanej przez profesora Mieczysława Budkiewicza.

Działalność twórczą i dydaktyczną Profesor Leszek Stoch prowadził równolegle w dziedzinie nauk o ziemi (mineralogia i nauka o surowcach mineralnych) oraz w dziedzinie nauk chemicznych, obejmujących chemię ciała stałego, technologię szkła oraz naukę o materiałach. Stosownie do tego stopień doktora nauk technicznych otrzymał w roku 1960 na Wydziale Ceramicznym AGH, na podstawie pracy ?Wpływ składu mineralnego na właściwości technologiczne glin kaolinitowych?. Sześć lat później, w wieku 35 lat, na podstawie rozprawy ?Korozja materiałów ogniotrwałych przez stopione szkła krzemianowe w świetle zagadnień rozpuszczania fazy stałej? uzyskał stopień naukowy docenta habilitowanego (obecnie doktor habilitowany) i był to pierwszy przewód habilitacyjny przeprowadzony na ówczesnym Wydziale Ceramicznym i pierwszy z zakresu szkła w Polsce. Tytuł profesora nadzwyczajnego nauk technicznych i stanowisko profesora nadzwyczajnego otrzymał w roku 1976 na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym za badania nad surowcami ceramicznymi Polski. Z kolei tytuł profesora zwyczajnego nauk technicznych oraz stanowisko profesora zwyczajnego uzyskał w roku 1985 na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Ceramiki w oparciu o dorobek w dziedzinie technologii szkła i ceramiki oraz chemii ciała stałego.

Istotny nurt działalności naukowo-badawczej Profesora poświęcony był metodzie analizy termicznej. Jako pierwszy w kraju (1956 rok) wprowadził do praktyki badawczej analizę termiczną jako metodę analizy fazowej i określania składu mineralnego surowców, w szczególności surowców ilastych. Opracowanie przez Niego kilku prototypów aparatów do analizy termicznej a także opublikowanie szeregu prac metodycznych przyczyniło się do rozpowszechnienia tej metody w kraju już pod koniec lat 50-tych i do dzisiaj jest powodem utożsamiania jej z Akademią Górniczo-Hutniczą ? miejscem działalności Profesora Leszka Stocha ? prekursora tej metody w kraju.

Dwukierunkowy charakter działalności badawczej i dydaktycznej Profesora Leszka Stocha był powodem, że Jego kariera zawodowa związana była z dwoma Wydziałami naszej Uczelni ? ówczesnym Wydziałem Geologiczno-Poszukiwawczym (obecnie Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska), gdzie Profesor pracował blisko 30 lat jako asystent, adiunkt, docent, a potem profesor, sprawując w latach 1976-1980 funkcję zastępcy Dyrektora Instytutu Geologii i Surowców Mineralnych oraz Wydziałem Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, gdzie przepracował kolejne 21 lat. Będąc pracownikiem Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Profesor L. Stoch w latach 1980 - 1984 pełnił funkcję zastępcy Dyrektora Instytutu Materiałów Budowlanych i Ogniotrwałych, przez dwie kadencje był Dziekanem Wydziału (1984-1990), a do momentu przejścia na emeryturę w roku 2001 sprawował funkcję Kierownika Katedry Technologii Szkła i Emalii.

Efektem bogatej i różnorodnej działalności naukowej Profesora Leszka Stocha jest ponad 260 publikacji, głównie w czasopismach o obiegu międzynarodowym oraz 14 patentów o zróżnicowanej tematyce. Szereg z nich inicjowało nowe kierunki badawcze. Szczególnie cenną pozycję w Jego dorobku naukowym stanowi książka Minerały Ilaste (503 strony) wydana w 1976 roku i pozostająca stale aktualnym źródłem wiedzy o tych podstawowych dla wielu obszarów działalności człowieka substancjach. Godną podkreślenia jest również współredakcja tomu Biomateriały z serii monografii ?Biocybernetyka i inżynieria biomedyczna?, serii bardzo istotnej dla rozwoju nowej dziedziny nauki o materiałach, jaką są biomateriały. Szereg osiągnięć naukowych Profesora prezentowanych jest ponadto w 9-ciu książkowych wydawnictwach zbiorowych. Profesor był także autorem ponad 100 referatów wygłoszonych w kraju i za granicą, często jako invited lecture.

Równolegle z działalnością naukową Profesor Leszek Stoch tworzył i stale unowocześniał proces kształcenia studentów. Na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym, a potem Geologii i Geofizyki AGH (obecnie Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska) prowadził wykłady dotyczące surowców ceramicznych, stworzył też i przez szereg lat wykładał przedmiot ?Fizykochemia procesów minerałotwórczych?. Dla rozszerzenia zakresu kształcenia zorganizował studium doktoranckie z zakresu Mineralogia Stosowana i Gospodarka Surowcami Mineralnymi, którym kierował w latach 1973-1980. Obejmując kierownictwo Katedry Technologii Szkła i Emalii unowocześnił nauczanie w dziedzinie nauki o szkle i jego technologii, wprowadzając nowe przedmioty specjalistyczne oraz przedmioty o charakterze podstawowym interdyscyplinarnym. Jako wieloletni nauczyciel akademicki, będąc promotorem ponad 100 prac inżynierskich i magisterskich, wychował wielu absolwentów zarówno Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego (później Wydziału Geologii i Geofizyki) jak i Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki.

Profesor Stoch był uczonym i nauczycielem skupiającym wokół siebie ludzi młodych, którym zawsze służył życzliwą radą i pomocą. Jako promotor wykształcił 30-tu doktorów, z których 7-miu jest samodzielnymi pracownikami nauki, w tym 5-ciu posiada tytuł profesora.

Na zaproszenie około 30-stu wydziałów różnych Uczelni i Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Profesor Stoch opracował około 90 recenzji rozpraw doktorskich, habilitacyjnych i wniosków do tytułu profesora z zakresu mineralogii i surowców, chemii ciała stałego, technologii szkła i ceramiki, a także historii kultury materialnej.

Dopełnieniem szerokiej działalności badawczej i dydaktycznej Profesora była nie tylko niezwykle ożywiona działalność w różnego rodzaju organizacjach i towarzystwach naukowych, ale również ich tworzenie i organizacja specjalistycznych konferencji naukowych. Rozpowszechnieniu problematyki minerałów ilastych, którą tworzył od podstaw, i ich badań służyły cykliczne konferencje ?Minerały i surowce ilaste?, które w zmodernizowanej formie odbywają się do dziś. Dla rozwoju i popularyzacji prac prowadzonych w kraju Profesor zorganizował Sekcję Minerałów Ilastych przy Polskim Towarzystwie Mineralogicznym. Z kolei dla rozwoju prac nad termochemią i analizą termiczną zorganizował przy Komitecie Chemii Analitycznej III Wydz. PAN Komisję Analizy Termicznej (1970 r), którą kierował przez kilkanaście lat. Organizował wiele konferencji krajowych poświęconych analizie termicznej i jej zastosowaniom. Brał udział w organizacji Polskiego Towarzystwa Kalorymetrii i Analizy Termicznej i pełnił funkcję wiceprezesa oraz prezesa tego Towarzystwa.

Kierując się potrzebą integracji krajowego środowiska naukowego w 1985 r zorganizował Polskie Towarzystwo Ceramiczne, którym kierował do 1997 roku, z własnym wydawnictwem CERAMIKA, powstałym z Prac Ceramicznych PAN.

Dla powiązania prac prowadzonych w kraju z nauką światową Profesor wprowadził Sekcję Minerałów Ilastych do Europejskiego Stowarzyszenia Minerałów Ilastych oraz Międzynarodowej Asocjacji Minerałów Ilastych. Był członkiem Rad obu organizacji. Profesor był także członkiem Rady Europejskiego Towarzystwa Analizy Termicznej i Kalorymetrii (ESTAC), a po upływie przewidzianych regulaminem kadencji, powołany został w skład Rady Międzynarodowej Konfederacji Analizy Termicznej i Kalorymetrii (ICTAC). Był również członkiem Rady w International Commission on Glass, a także w European Society of Glass Science and Technology i w British Society of Glass Science and Technology.

Aktywna i wielce zróżnicowana działalność przyniosła Profesorowi uznanie w postaci przyznania Mu członkostwa w Polskiej Akademii Umiejętności oraz w szeregu krajowych Komitetach Naukowych, Zespołach i Radach Naukowych. Z szerokiej listy można wymienić członkostwo w Komitecie Nauki o Materiałach IV Wydz. PAN, Komitecie Gospodarki Surowcami Mineralnymi VII Wydz. PAN, Komitecie Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej IV Wydz. PAN, Komisji Nauk Ceramicznych PAN Oddz. w Krakowie, Komitecie Nauk Mineralogicznych VII Wydz. PAN, Polskim Towarzystwie Gleboznawczym, w Sekcji Minerałów Ilastych Polskiego Towarzystwa Gleboznawczego oraz w Stowarzyszeniu Producentów Szkła, którego był założycielem i przewodniczącym. Przedstawiając członkostwo z wyboru i działalność Profesora w licznych organizacjach naukowych należy podkreślić Jego wieloletnią pracę w Komitecie Badań Naukowych, jako członka sekcji T-08D Metalurgia proszków, ceramika, kompozyty (1996?97), członka Zespołu T-08 Inżynieria materiałowa i technologie materiałowe w III i IV kadencji (1997-2004) oraz członka opiniodawczo-doradczego zespołu ds. współpracy naukowej i naukowo-technicznej z zagranicą (1997?2000).

Za swą działalność Profesor Leszek Stoch otrzymał szereg nagród i wyróżnień. Jako pierwszy i przez wiele lat jedyny na AGH został uhonorowany prestiżową Nagrodą Fundacji Nauki Polskiej w dziedzinie nauk technicznych (?Polski Nobel?) za rok 1998, przyznaną Mu za badania nad krystalizacją materiałów szklistych i opracowanie niekonwencjonalnych szkieł dla zastosowań proekologicznych. Za wkład do współpracy międzynarodowej w dziedzinie badań nad minerałami ilastymi oraz książkę ?Minerały Ilaste? został wyróżniony medalem im. Borickiego przez Uniwersytet w Pradze.

Profesor Leszek Stoch otrzymał tytuły członka honorowego trzech różnych towarzystw naukowych, których był organizatorem, a to Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego, Polskiego Towarzystwa Ceramicznego i Polskiego Towarzystwa Kalorymetrii i Analizy Termicznej. Za wkład w rozwój Polskiego Towarzystwa Kalorymetrii i Analizy Termicznej nagrodzono Go medalem im. W. Świętosławskiego. Polskie Towarzystwo Ceramiczne i Polskie Towarzystwo Kalorymetrii i Analizy Termicznej nadały mu również godność honorowego prezesa.

Za działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną został wyróżniony Nagrodami Indywidualnymi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Nagrodą Zespołową Komitetu Badań i Techniki, a także odznaczeniami państwowymi: Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz licznymi odznaczeniami resortowymi i regionalnymi. Najważniejsze z nich to: Złota Odznaka Zasłużony dla Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, Złota Odznaka Zasłużony dla Geologii Polskiej, Złota Odznaka za Zasługi dla Przemysłu Chemicznego, Złota Odznaka NOT, Złota Odznaka za Zasługi dla Ceramiki Budowlanej, Złota Odznaka za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej, Złota Odznaka za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa.

Pomimo formalnego przejścia na emeryturę Profesor Leszek Stoch był nadal pełen pomysłów twórczych. Organizował badania w wielu obszarach naukowych, inicjując między innymi duże projekty badawcze, łączące różne jednostki naukowe; pracował też jako wykonawca tych projektów oraz dużo publikował. Od chwili przejścia na emeryturę był również zatrudniony na stanowisku profesora w Instytucie Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie.

Niezwykle pracowitemu życiu zawodowemu Profesora zawsze towarzyszył życzliwy i przyjazny stosunek do ludzi, wyrażający się gotowością rady, pomocy i współpracy.

opracowała prof. dr hab. Irena Wacławska