baner final

Współczesna ceramika potrafi wytwarzać materiały biologicznie aktywne zdolne do uczestniczenia w procesach biologicznych organizmów żywych. Należą do nich bioaktywne szkła dla upraw rolniczych, opracowane na Wydziale Inżynierii Materiałowej i Ceramiki.

 

Strukturę tych szkieł tworzy szkielet utworzony z tlenków krzemu i fosforu, w którego wolnych przestrzeniach znajdują się atomy potasu, magnezu i wapnia, a także mikroelementy. Fosfor, potas, magnez i wapń to podstawowe składniki niezbędne dla wzrostu roślin. Tlenek krzemu w formie szkieletu chroni pozostałe pierwiastki przed wypłukiwaniem przez wody opadów atmosferycznych. Natomiast rośliny, swymi systemami korzeniowymi pobierają je bezpośrednio ze szkła w ilościach potrzebnych im na danym etapie wzrostu. Zatem raz wprowadzone do gleby szkło, zaspakaja potrzeby roślin przez długi czas nawet do 3 lat i cała ilość składników pokarmowych dostarczona za jego pośrednictwem zostaje spożytkowana. Dotychczas składniki pokarmowe roślin wraz z mikroelementami wprowadzane są corocznie do gleby przez rolników jako nawozy mineralne, to jest związki chemiczne łatwo rozpuszczalne w wodzie. Są one w dużej części wypłukiwane przez opady do rzek i jezior naruszając równowagę chemiczna środowiska, a rolnik każdego roku wysiewa nowe porcje nawozów mineralnych. W Polsce dla celów rolniczych zużywa się 750 tys. ton soli potasowych i 330 tys. związków fosforu, pochodzących w całości z importu, co kosztuje gospodarkę około 540 mln. złotych rocznie. Niewielka rozpuszczalność szkieł nawozowych pozwala stosować je na gruntach podmokłych lub podlegających intensywnemu wymywaniu przez wody opadowe. Wymienione cechy nawozów szklistych, które mogą mieć perspektywiczne zastosowanie w rolnictwie są przykładem niekonwencjonalnego zastosowania szkła, jako materiału ceramicznego.

Prof. Irena Wacławska